Diğer yandan, yaşlılarda hipertansiyon tehlikeli bir sorun ve sağlık risklerinin en başında yer alıyor. Yaşla birlikte özellikle büyük tansiyon (sistolik kan basıncı) yükseliyor. Hipertansiyon yaşlıların damar sağlığını bozuyor. Hipertansiyonlu hastalarda koroner kalp hastalığı, kalp yetmezliği, inme olasılığı yükseliyor. Kısacası, eskiden yaşlanmanın doğal bir sonucu sayılan sistolik kan basıncı artışı bile yaşlıların yaşam kalitesini de tehdit ediyor. Eski görüşler değişiyor. Son yıllarda hangi yaşta olursanız olun, kan basıncının üst sınırı olarak 130/180mmHg kabul ediliyor.

YAŞLANMAK DAMARLARI SERTLEŞTİRİYOR

Damarlarınız da sizinle birlikte yaşlanıyor. Yaşınız ilerledikçe kollajen ve diğer yapısal elemanların yaşlanması damarları bozuyor, damarlarda elastikiyet kaybı ve direnç artışına yol açıyor. Ayrıca, yaşlanan kalpte de bazı değişiklikler meydana geliyor. Kalp eskisi kadar güçlü kasılamıyor ve iyi gevşeyemiyor. Sonuçta siz yaşlandıkça, büyük tansiyonunuz az da olsa yükseliyor.

Bu nedenle de sadece büyük tansiyonun yüksekliğiyle karakterli hipertansiyonlara yaşlılarda daha sık rastlanıyor. Büyük tansiyonun normalden biraz yüksek, küçük tansiyonun genellikle normal olduğu bu durum "izole sistolik hipertansiyon" olarak biliniyor. 60 yaş ve üzeri hipertansiyonluların yüzde 65’i, 75 yaş ve üzerindeki hipertansiyonluların yüzde 75’inde böyle bir hipertansiyon durumunun olduğu belirtiliyor.

DOĞRU ÖLÇÜM ŞART

Yaşlı insanlarda kan basıncı ölçümlerine çok dikkat etmek gerekiyor. Kan basıncı ölçülürken bir sandalyede oturmak, sırtı arkaya dayamak, en az bu durumda 5 dakika istirahat ettikten sonra kol çıplakken kalp hizasında ölçüm yapmak daha doğru sonuçlar veriyor. Ölçümden yarım saat önce sigara içmemiş olmak ve kafeinli bir içecek içmemek ölçüm sonuçlarının daha güvenli olmasını sağlıyor. Mesanenin boşaltılmış olması, uykusuz ve/veya alkollü olmamak da gerekiyor. Ölçüm yapılırken manşonun kolu tamamen sarması ama çok fazla sıkmaması da önemli. İki veya daha fazla ölçümün ortalamasının alınması daha doğru sonuç veriyor. Hipertansiyon her yaşta görülebilen ama yaşlılarda sık rastlanan bir sağlık problemidir. Yaşlı insanlarda kalp krizinden felce, birçok acil soruna yol açan bu önemli sorunu hafife almayın.

Yalancı hipertansiyona dikkat

Yaşlı insanlarda köprücük kemiği altında geçen damarın veya kol damarının sertleşmesi durumunda kan basıncı ölçümünde büyük tansiyon olduğundan daha yüksek ölçülebilir. Bu yalancı, aldatıcı bir kan basıncı yüksekliği halidir. Böyle durumlarda ilaç tedavisine başlanması kan basıncında aşırı düşmelere ve bazı problemlerine yol açabilir. Yaşlılarda belirlenen büyük tansiyon yükselmelerinin yüzde 5 kadarının bu durumla ilgili olduğu belirtiliyor. Dikkatli olmakta yarar var. Ayrıca, doktor ofislerinde, hastanelerde ölçülen kan basınçları bazı insanlarda normalden yüksek çıkabiliyor. Beyaz önlük hipertansiyonu denilen bu duruma yaşlılarda daha sık rastlanıyor. Böyle bir durumdan şüphelenildiğinde ölçümlerin ofis dışında yapılması ve gerekiyorsa 24 saatlik sürekli kan basıncı takiplerinin dikkate alınması öneriliyor. Yaşınız ilerledikçe hipertansiyona yakalanma ihtimaliniz de, hipertansiyona bağlı kanamalar ve diğer sorunlarla karşılaşma olasılığınız da artıyor. Sağlıklı bir yaşlı olmanın ilk şartlarından biri kabul edilebilir kan basıncı değerlerine sahip olmaktan geçiyor.

(Prof.Dr.Osman Müftüoğlu/Hürriyet)