KAGİDER Başkanı Gülseren Onanç, Türkiye birgün AB'ye kabul edilecekse bunun olmazsa olmaz şartlarından birinin kadın erkek eşitliği olduğunu belirterek, “AB'nin yolu kadınlardan geçer” dedi

KAGİDER'in temel misyonu nedir, önümüzdeki dönemle ilgili hedefleriniz neler? Katılım girişimciliğini çok önemsiyoruz. Bugüne kadar kendi varlığını ve yetkinliğini geliştirme sürecinde daha kısıtlı çerçevede yapmıştık ama artık hem derneğin vereceği desteklerin gelişmesi hem de bize dışarıdan gelecek olan desteklerin artmasıyla, kredi imkanları gibi, artık etkinliğimizi, ulaşabildiğimiz insan sayısını daha genişletebiliyoruz.

KADIN GİRİŞİMCİ ZOR YETİŞİYOR Doğu'ya yönelik bir çalışmanız var mı? Bizim çeşitli projelerimiz var. Örneğin "Su Damlası" diye bir proje yapmıştık. İnsan kaynakları şirketi geliştirme projesiydi. Şu anda bitti. Gördük ki aslında çok da kolay değil sıfırdan kadın girişimci geliştirmek. Hala süregelen Kadın Fonu var. İçerdiği projeler ille de girişimciliği içermek zorunda değil. anadolu'daki çeşitli derneklere bugüne kadar önemli miktarda fon ulaştırdık.

Siyasette neden yeterince kadın yok? Biz KADER'in (Kadın Adayları Destekleme Derneği) parlamentodaki kadın sayısını artırmak için yaptığı projeye destek verdik. Bizim misyonumuz zaten ekonomik olarak kadını geliştirmek, kadını girişimci yapmak, kadına istihdam yaratacak konuma getirmek. Dolayısıyla kadın ne kadar ekonomik olarak güçlü olursa ve ekonomide yer alırsa o denli siyasi platformda yer alacak. Türkiye'de gerek miras yoluyla gerek sahiplenme yoluyla elde edilen malda kadınların oranı yüzde 5. Çok düşük.

KADINI SİSTEM ENGELLİYOR Bu erkeklerin yarattığı bir durum mudur yoksa kadınların hatası da var mıdır bu işte? Türkiye'de kadınlar siyasi haklarını çok önceden elde ettiler ama ondan önce de çok fazla bir efor sarf etmediler. Mevcut sistemler ve yönetimler de bunu engelledi. Burada değişmesi gereken bir erkek egemen mantalitesi var. Siz kız çocuğunu okula göndermiyorsunuz ki okuma yazma öğrensin de kendini ifade etsin. Siyasete katılımda, siyasi partiler içinde ne onları aktif yönetime alıyorsunuz ne de listelerinize koyuyorsunuz. Göstermelik yapıyorsunuz. Ondan sonra diyorsunuz ki kadın yeterince görevini yaptı mı? Elbette yaptı.

Para olmadan girişimci olmak mümkün mü? Bununla ilgili bir destek sağlıyor musunuz? Türkiye ekonomik gelişmişlik açısından gerçekten çok gelişmiştir. Düşünce yapısı da çok yatkın. Bunun için aslında şükretmemiz gerektiğine inanıyorum. Bir girişimcilik potansiyelimiz var, altyapı da buna uygun. Garanti Bankası'yla bir kadın girişimciler yarışması yaptık mesela.

KADINLAR ÇALIŞKAN Size göre bir erkekle mi çalışmak daha kolay bir kadınla mı? Kadın daha çalışkandır, kendini daha fazla göstermek zorunda hissettiği için. her şeyi zorlukla elde eden bir insan işyerinde kendini ispat için daha fazla çalışıyor. Kagider'in başarısı şuradan geliyor. Bir misyona odaklanırız, bütün kaynaklarımızı o yönde doğru kullanıp hızlı sonuç üretiriz. Biz çok hızlı sonuç üretiriz. Diğer sivil toplum örgütlerinde belki bizim kadar iş yapma yetkinliği fazla olmadığı için daha yavaş gözükebilirler ama onlar da fikirsel olarak çok önemli katkılarda bulunuyorlar.

AB İÇİN KADIN HAKLARI Avrupa'yla ilişkileriniz ne düzeyde? Epey lobi faaliyeti yaptınız? Ben bundan önce AB Komitesi başkanıydım. Bir proje sürdürüyoruz, Haziran'a kadar devam edecek, AB fonlu. Türkiye bir gün AB'ye kabul edilecekse bunun olmazsa olmaz şartlarından biri de kadın-erkek eşitliğidir. O nedenle Ben hep Türkiye'nin AB yolu kadın yolundan geçer diyorum. Türkiye'nin hala Kopenhag kriterleri çerçevesinde yapması gereken üç beş konu vardır. Bunlar töre cinayetleri, siyasi katılım gibi hep kadın merkezli şeylerdir.

Kadınların siyasete girmesini de bu yüzden istiyorsunuz her halde? Evet, hem Türkiye'nin gerçekten eşit oranda temsilini sağlamak hem Avrupa Birliği'ne katılımda önemli bir kriteri yerine getirmek için. Biliyorsunuz Türk asıllı Hollandalı Avrupa Parlamentosu parlamenterimiz Emine Bozkurt, iki yılda bir Türkiye kadın raporunu düzenler. Orada her defasında bu iki konu mutlaka ortaya çıkar ve bunları kadından sorumlu devlet bakanına verilir. Bu parlamentoda onanan raporlar, bizim ilerleme raporlarımızın önemli bir destekçisidir.

BAŞÖRTÜSÜNE SAYGIMIZ VARDIR Türkiye'de kadın girişimciliği üzerine özellikle kadının eğitim ve çalışma hayatına katılımında ciddi sorunlar yaşandığı görülüyor. Başörtüsünden dolayı bir çok işyerinde çalışamadıkları görülüyor? Türkiye'de eğitim seviyesi özgür düşünceyi değil daha çok merkezi düşünceyi yani tek doğrulu, ezbere dayalı eğitime yönlendiriliyor. Bu girişimciliğe engeldir. Çünkü girişimcilik farklı düşünme, sorgulamaktan düşer. Onun için Amerika'nın eğitim sistemi daha çok girişimciliğe yönlendirir. İlkokuldan üniversiteye kadarki süreç içerisinde sorgulayan, farklı düşünen insan tipi yetiştiren bir sisteme girmemiz lazım, kadın-erkek olarak. Örtü ile ilişkili konu ise, ben bireysel olarak söylüyorum, kendi iradesiyle seçtiği her şeye bizim saygımız vardır. Ama özgür iradesiyle olmalı.

Feminist misiniz? Birey olarak bir feminist sempatizanıyım. Feminist olmak başka sorumluluklar yükler.

EKONOMİ İNANILMAZ İYİ Ekonomi nasıl gidiyor sizce? Hükümetin en iyi götürdüğü işlerden. 80 kuşağı, enflasyonu artık kanıksamış bir kuşağız. Bu gelişmeler inanılmaz. Hem faiz, hem enflasyon, aynı zamanda büyüme, her üç dengeyi bir arada götüren bir yapı. Mutluluk verici.

Cumhurbaşkanının kadın olması zor

Meclis'in kadın cumhurbaşkanı seçmesine ihtimal veriyor musunuz? Hayır. Zaten kadınlar Meclis'te yüzde 4 oranında temsil ediliyor. Bu orandan Çankaya'ya bir kadının çıkacağını zannetmiyorum.

Milletvekilliği ya da cumhurbaşkanlığı için 155 üyenizden birini önerebilir misiniz? Cumhurbaşkanlığı çok farklı bir şey. Gönlümden Adalet Ağaoğlu gibi bir kadın geçer. Farklı perspektifleri olan, dengeleri koruyacağını düşündüğüm bir kadın lider olarak. Bizim kendi içimizde milletvekilleri adayları keşke olsa. İş hayatındaki ve dernekteki etkinliğimizi, karar alma ve uygulama etkinliğimizi siyasi platformda uygulayacak bir ortam göremiyoruz.

İşimizi devlet versin dönemi geride kaldı

Burada sivil toplumlara düşen görev yok mu? Elbette var. Kadının iş hayatına katılım oranı Avrupa ortalamasında yüzde 60, Türkiye'de yüzde 25.

Mesela işsizlikle ilgili neler yapılabilir? Veya kadın işsizler nasıl geliştirilebilir? Girişimcilik bizim gibi ülkeler için önemli bir çıkış yolu. Büyük şirketlerden, devletten iş potansiyeli yaratmasını beklemek artık bir çıkış yolu değil. Herkesin bir şekilde ekonomiye katma değer verecek bir yere gelmesi gerekir. Girişimciliği yerel bir davranış biçimi ve ekonomide olmazsa olmaz olarak görüyoruz. Kadın için neden önemli çünkü kendine özgü en önemli sermaye kendi işgücü. bunu da hayata en hızlı geçirme yolu girişimcilik. O açıdan önemli buluyoruz.

Türkiye'de işsizliğin çok yüksek olması kadın girişimci yetişmesine engel değil mi? Hayır. Bilakis kadını kamçılaması gerektiğini düşünüyorum. Bir insan ne zaman girişimci olur, ihtiyacı olduğu ve bir çıkış aramak zorunda olduğu zaman. Eğer siz büyük bir şirkette iş bulamıyorsanız bir başka üretim aracı yaratmak zorunda kalırsınız. Bu zorunluluk sizi girişimciliğe itebilir. Dolayısıyla bunun aslında bir engel değil fırsat olduğunu düşünüyorum.