|
Türkiye'nin bölgedeki hamleleri BM'de elini güçlendirdi |
|
|
|
15 Eylül 2008 09:46, Pazartesi |
Türk dış politikasının uluslararası dengelerde ağırlığı artıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'ye "Türkler müthiş iş çıkardı, Avrupa minnettar." dedirten girişimlerin yankıları sürüyor.
Ankara, şimdi de uluslararası toplumun 14 yıldır çözemediği Karabağ sorunu çerçevesinde Azeri ve Ermeni taraflarını bir araya getirmek için kolları sıvadı. Türkiye, tüm bu aktif dış politika hamlelerini Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliği ile taçlandırma peşinde. Zaman'a konuşan uzmanlar, üyelik için yürütülen diplomasinin yanı sıra bölgedeki son barış hamlelerinin, Ankara'nın Güvenlik Konseyi geçici üyeliği şansını artırdığını belirtiyor. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Dışişleri Bakanı Ali Babacan, gelecek hafta New York'a giderek BM Genel Kurul çalışmalarına katılacak. Türkiye'nin bu seneki en önemli gündemi Güvenlik Konseyi geçici üyeliği olacak.
Şu anki duruma göre yeterli oyu sağlayan Ankara ihtiyatı da elden bırakmıyor. Ankara bu üyelikle özellikle bölgesindeki gelişmelerde en üst düzeyde söz sahibi olmayı planlıyor. Daimi ve geçici üyelere birçok meselede Türkiye'nin tezleri ilk elden anlatılacak.
USAK Başkanı Doç. Dr. Sedat Laçiner, son dönemde Türkiye'nin bu kadar öne çıkmasını üç sebebe bağlıyor: "Artık dünyanın 17. büyük ekonomisi; iktisadi anlamda önemli ölçüde istikrarı sağladı. Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle uygun zemin de oluştu. Artık Türkiye'nin rolüne muhtaç bir bölge ve dünya var. Devlet cumhuriyetten sonra "bahçesini beğenmeyen bir ağaç gibiydi." ifadelerini kullanan Laçiner, "Ortadoğu'yu bataklık, Kafkaslar'ı ise komünist olarak görüyordu. Şimdi ise Cumhurbaşkanı Turgut Özal'la başlayan ve Başbakan Erdoğan'la tavan yapan bir aktör olma arzusu mevcut. Tüm bu gelişmeler şüphesiz Ankara'nın 2009-2010 döneminde BMGK'de görev almasına yardımcı olacak." diye ekliyor.
Emekli Büyükelçi Özdem Sanberk ise Ankara'nın son dönemde attığı adımların BMGK şansını artırsa da geçici üyeliğin Türkiye'yi zorda bırakacağını düşünüyor. Emekli Büyükelçi, BMGK'ye gelen sorunlarda Türkiye'nin bir taraf alması gerekeceğini belirterek, kararlardan hoşlanmayan ülkelerle ilişkilerin zedelenebileceğini düşünüyor.
Türkiye bu sene dikkatleri İsrail ile Suriye arasında halen devam eden dolaylı görüşmeleri başlatarak çekti. Temmuz ayında Batı dünyası ile İran arasındaki nükleer kriz tırmanınca Ankara, bu kez kolaylaştırıcı rolüyle devreye girdi. ABD ve İran'dan Ankara'ya ardı ardına önemli isimler gelirken, Dışişleri Bakanı Babacan da bizzat Tahran'a giderek "tarafların birbirlerinin hassasiyetlerini anlamasına" yardımcı oldu. Türkiye, Rusya-Gürcistan krizinde ise Kafkasya İşbirliği ve İstikrar Platformu teklifiyle ortaya çıktı. İlk başta eleştirilen bu girişim önde gelen bir Avrupa liderinin sözlerine göre "tarafları kapsayan ve yapıcı tek çözüm girişimi" oldu.
Türkiye bölgesel ve küresel bu meselelerin yanı sıra "komşularla sıfır sorun" yaklaşımı çerçevesinde cesur adımlar atıyor. Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani Ankara'ya gelirken, Başbakan Tayyip Erdoğan da Bağdat'ı ziyaret etti. Yılan hikâyesine dönen İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın ziyareti de ağustos ayında gerçekleşti. Ankara en cesur adımı ise Ermenistan konusunda attı. Cumhurbaşkanı Gül ile Dışişleri Bakanı Babacan, milli maçı izlemek üzere geçtiğimiz hafta Erivan'a gitti.
Ankara üyelik için "sonuca hiç olmadığı kadar yakın" olarak görülüyor. BM üyesi ülkelerden alınan destek taahhütlerinin, seçimler için gerekli oy sayısının oldukça üzerinde olduğu belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar, destek taahhütlerinin çoğunun yazılı olduğuna vurgu yapıyor. Kaynaklar, Güvenlik Konseyi'ne üye olunması durumunda başta Kıbrıs ve Irak konusu olmak üzere birçok konuda Türkiye'nin dünyayı daha sağlıklı bilgilendireceği görüşünde. BM'nin 63. genel kurulu çerçevesinde 7 Ekim'de yapılacak seçimde Türkiye, "Batı Avrupa ve diğer devletler" grubunda Avusturya ve İzlanda ile yarışacak. Üç adaydan ikisinin seçileceği üyelik için, genel kurulda üçte iki çoğunluk olan 128 sayısına ulaşılması gerekiyor.
Servet Yanatma |
.jpg)
