İki yıl önce, dünyada ender görülen bir kanser türüne yakalanmıştı Samih Rifat. Hastalığından uzun süre haberdar olmadı, öğrenildiğinde ise vakit geçti. Cumartesi sabahı Amerikan Hastanesi'nde hayata gözlerini yumduğunda, geride sayısız çeviri, deneme, fotoğraf ile hayata geçirdiği, öncülük ettiği birçok güzel proje bıraktı. Balzac'tan Flaubert'e, Rene Char'dan Amin Maalouf'a kadar dünyaca ünlü pek çok yazarın Türkçedeki sesi olan Samih Rifat, hem Batı'yı hem de Doğu'yu hakkıyla özümsemiş bir entelektüeldi. Bir başka deyişle, Batı'yı en iyi bilen yerliydi. Yaşadığımız toprakların bütün birikimi onun için değerliydi. Yunus Emre'de geleneksel şiirimizi, Mimar Sinan'da bütün Türk sanatını özümsemişti. Samih Rifat'ın şansı kuşkusuz, içine doğduğu aile ve zengin kültür muhitiydi. Türk Dil Kurumu'nun ilk başkanı olan bir dedenin, Samih Rifat'ın torunu, Türk şiirinin ustalarından Oktay Rifat'ın oğluydu. Cevat Rifat Atilhan da büyük amcasıydı. Mensubu olduğu bu aile, beş-altı kuşaktır İstanbul'un kültür hayatında önemli bir yere sahipti.

1945 yılında İstanbul'da doğan Samih Rifat, Saint-Benoit Lisesi'ni ve İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ni bitirdi. Üniversite yıllarından başlayarak çeviriye yöneldi; ilk çevirilerini 1980'lerde Yazko Çeviri dergisinde yayımladı. René Char, Jacques Prévert, André Verdet, Jean Follain, Paul Valéry, Kavafis, Le Corbusier gibi şair ve yazarların eserlerini Türkçeye çevirdi. 1970-86 yıllarında çeşitli devlet kurumlarında restoratör olarak çalıştı. Onun bir başka tutkusu da fotoğrafçılıktı. 80'li yıllardan başlayarak çeşitli dergilerde, yazdığı yazılara eşlik eden fotoğraflar yayımladı; belgesel filmler çekti. Belgesel film ve reklam filmi yönetmenliği ile reklam yazarlığı gibi işler de yapan Rifat, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık'ta danışman olarak çalıştı. Koç Kültür Sanat bünyesinde kurulan K Kitaplığı'nda ve 5 sayı çıkan Aries Dergisi'nde yayın yönetmeni olarak görev almıştı. İlk yazısı 1978'de Cumhuriyet gazetesinde çıkan Rifat'ın birçok deneme ve çevirisi Sanat Dünyamız, Kitap-lık ve P gibi dergilerde yayımlanmıştı. Fransız edebiyatının büyük ustası Flaubert'in Üç Öykü'sü Samih Rifat'ın çevirisiyle geçtiğimiz aylarda yeniden yayımlanmıştı. Bu vesile ile Selim İleri bir yazısında Samih Rifat için, "Onun her çevirisi sanatkârcadır. Ondan Bizanslı şairlerin İstanbul için yazdıklarını, Kavafis'in sanat ve edebiyat için yazdıklarını çok severek okumuştum..." diyordu.

Samih Rifat'ın 'Herakleitos: Bir Kapalı Söz Ustasıyla Buluşma Denemesi', 'Çok Eski Bir Günbatımı Osmanlı Öncesi İstanbul'undan Seçme Şiirler' ve 'Ada' adlı eserleriyle; J. N. Niepce'den Andriomenos'a, Eugene Atget'ten Andre Kertesz'e, Nikos Economopoulos'tan Ara Güler'e kadar fotografın usta isimlerinin karelerine yer verdiği 'Akla Kara Arası' adlı kitabı bulunuyor. Türk okuru, Amin Maalouf'un 'Yüzüncü Ad'ını, Goustave Flaubert'in 'Üç Öykü'sünü, Honore de Balzac'ın 'Mutlak Peşinde'sini, Mayakovski'nin 'Ne Var Ne Yok'unu, Seferis'in 'Kapadokya Kaya Kiliselerinde Üç Gün'ünü, Rene Char'in 'Seçme Şiirler'ini ve Paul Valery'nin 'İmge ve Sanrı'sını da Samih Rifat'ın usta çevirisiyle okuma şansı buldu.

Zaman